(আজি 'বিশ্ব পৰ্যটন দিৱস' আৰু 'বিশ্ব নদী দিৱস' উপলক্ষে)
"Every time we travel, for whatever reason, we are part of a global movement." -Taleb Rifai, the former Secretary-General of the United Nations World Tourism Organization (UNWTO).
১৪-২০ নৱেম্বৰ, ১৯৯১
Adventurist মানুহবোৰ এসময়ত বেছিকৈ গৈছিল টাৱাঙলৈ। সকলোৰে মুখত কেৱল এটাই শব্দ : টাৱাং টাৱাং টাৱাং। ওলালোঁগৈ ময়ো তেনে সময়তে, সেই snow-capped shangrila। ৫জনীয়া আমাৰ ভ্ৰমণকাৰী ছাত্ৰ-দলটোৰ আন সদস্যকেইজন আছিল NERISTৰ সহপাঠী ক্ৰমে সমুদ্ৰগুপ্ত ডেকা, অপূৰ্ব বিকাশ মিলি, উৎপল মজুমদাৰ, আৰু মানস চক্ৰৱৰ্তী। APSTSৰ ইটানগৰ-ব'মডিলা বাছত পুৱাতে নিৰ্জুলিত উঠি বান্দৰদেৱা চে'ক গে'টেৰে অৰুণাচল এৰি অসমৰ মাজেৰে গৈ ভালুকপুং গে'টেৰে পুনৰ অৰুণাচলত সোমাই টিপি, ৰূপা, ব'মডিলা। ব'মডিলাত তেজপুৰৰ পৰা অহা নৈশ বাছত (নৈশ বাছত!) বহি ডিৰাং, চেলা পাছ, য়শৱন্তগড়, টাৱাং। তেনেই ঠেক, অতিমাত্ৰা সৰ্পিল আৰু সাংঘাতিক deadly আছিল ৰাস্তাবোৰ, কেঁকুৰিবোৰ। বহল, সুচল আৰু সহজ হ'ল এতিয়া। সুৰংগপথো মুকলি হৈ গ'ল। দূৰত্ব হ্ৰাস পোৱাৰ লগে লগে প্ৰতিকূলতা আৰু প্ৰত্যাহ্বানো আগতকৈ কমি আহিল। হোটেল-হোমষ্টে' available হৈ গ'ল। সেই সময়ত একোৱেই নাছিল। মুহূৰ্তে মুহূৰ্তে আছিল কেৱল বিপদৰ শংকা, শিহৰণ আৰু অনিশ্চয়তা। ঠাণ্ডাৰ কথা নক'লোঁৱেইবা।
৪ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১২
'৯১ৰ পাছত বহু বছৰ বাগৰি গ'ল। ইটানগৰ, গংগা লে'ক, নাহৰলগুন, নিৰ্জুলি, দুইমুখ, য়াজালি, ৰঙানদী-ডিক্ৰঙৰ বোৱঁতী ধাৰ এৰি আহিলোঁ। অৰুণাচলে পিছে এৰা দিয়া নাছিল। ৰিঙিয়ায়ে আছিল নৈ-পৰ্বত, মাটি-মানুহে; বিশেষকৈ অৰুণাচলৰ কুমাৰী প্ৰকৃতিয়ে, দুৰ্গমতা আৰু বিশাল-বিস্তীৰ্ণ সেউজীয়াবোৰে। তেনে আহ্বানৰ সঁহাৰি স্বৰূপেই দীৰ্ঘ বিৰতিৰ অন্তত পুনৰবাৰ প্ৰৱেশ ঘটিল প্ৰিয় পৰ্যটন ক্ষেত্ৰখনত। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধখ্যাত লিডু ৰ'ড অৰ্থাৎ ষ্টিলৱেল ৰ'ডেৰে Scooty ride কৰি জয়ৰামপুৰ চে'ক গে'টেৰে অৰুণাচলত সোমাই মহাসমৰৰ সৈতে জড়িত ঐতিহাসিক সমাধিস্থল Jairampur War Cemetery চালোঁগৈ। সংগী আছিল মুস্তাফা আহমেদ।
২০-২২ জানুৱাৰী, ২০১৩
আহিল এক সোণালী সুযোগ। নামপঙত Pangsu Pass Winter Festival (PPWF) 2013। ইতিহাসপ্ৰসিদ্ধ ষ্টিলৱেল পথেৰে গৈ জয়ৰামপুৰ চে'ক গে'টেৰে অৰুণাচলত প্ৰৱেশ কৰি পালোঁগৈ মানমাও, নামপং। তাৰ পৰা আগলৈ, নংকি বস্তিত টাংচা লোকৰ চাংঘৰত থকা-খোৱা। পাংচু পাচেৰে পদব্ৰজে ভাৰতৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি ৰ'লোঁগৈ দ্বিতীয় মহাযুদ্ধৰ বহুতো ঐতিহাসিক কাহিনী, ৰহস্যময় ঘটনা আৰু জনশ্ৰুতি বিজড়িত, Indian Bermuda Triangle নামে অভিহিত, ম্যানমাৰৰ Lake of No Return (স্থানীয় ভাষাত Naung Yang Lake)ৰ পাৰত। অভিযাত্ৰী দলটোত সংগী আছিল সঞ্জু বৰা, ডক্টৰ ৰাজু গগৈ আৰু পংকজ দাস। আনটো দলত আছিল অৰুণ টেৰণ, অনিল সূত্ৰধৰ, হাৰ্বাৰ্ট ক্ৰ', ছিং ক্ৰ' আৰু হৰ ছিং বে'।
১১-১৭ এপ্ৰিল, ২০১৫
অৰুণোদয়ৰ বাট বিচাৰি এইবাৰ ওলালোঁ উত্তৰ-পূবৰ অন্তিম পূবলৈ। ডিৰাক চে'ক গে'টেৰে অৰুণাচলত ভৰি দি নামচাই, চৌখাম, ৱাক্ৰ', পৰশুৰাম কুণ্ড, ৱাই জংছন, হাৱা কেম্প, চালাংগাম, খুপা, হায়ুলিয়াং, ৱালং, ডং (ভাৰতৰ ভিতৰত সূৰ্যৰ পোহৰ প্ৰথমে পৰা ঠাই), কিবিথু, কাহো। সীমান্তৰ পৰা চীন চাই আহিলোঁ। ওভতনি যাত্ৰাত হাৱাই, তেজু, ৰ'য়িং, মায়'ডিয়া, শান্তিপুৰ গে'ট। এটা দীঘলীয়া পৰিক্ৰমা। লগত গৈছিল অৰুণ টেৰণ, অনিল সূত্ৰধৰ আৰু সঞ্জু বৰা।
১০ মে', ২০১৫
ৰুকচিন গে'টত নিশা কটাই পিছদিনাখন পাচিঘাট পালোঁ। আৰু আগ বাঢ়ি ৰাণাঘাটত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ প্ৰধান উপনৈ চিয়াঙৰ ৰূপ চালোঁ। সহযাত্ৰী আছিল অৰুণ টেৰণ, অনিল সূত্ৰধৰ আৰু হৰ ছিং বে'।
৩১ অক্টোবৰ - ৭ নৱেম্বৰ, ২০১৫
সোণালী নৈ সোৱণশিৰিৰ পাৰে পাৰে তাকচিঙলৈ ট্ৰেকিং-কেম্পিঙৰ সুযোগ এটা আহিল। নাহৰলগুন, পতিন, জিৰো, ডাপ'ৰিজো, তালিহা, দয়ম, চিয়ুম, নাচ্চো, লিমেকিং। আৰু আগুৱাই কেতেনালাত তাগিন লোকৰ চাঙত থাকিলোঁ। গেলেন চিনিয়াক, তামা শ্বুং শ্বুং পাৰ হৈ য়াং পৰ্যন্ত পদযাত্ৰা কৰিলোঁ আৰু সোৱণশিৰিৰ আগলিভাগ দৰ্শন কৰিলোঁ। তাকচিঙলৈ বাট নাই। অসমাপ্ত এই যাত্ৰাটোত লগৰীয়াসকল আছিল অৰূপ কলিতা, প্ৰদীপ কুমাৰ সিং, অমৰ ইংহি, জয়ন্ত শৰ্মা, ৰাজীৱ ভট্টাচাৰ্য, দীপক কুমাৰ দাস, মৃণাল শৰ্মা, বৰুণ শ্বেওকান্দ আৰু দেৱিন্দৰ শৰ্মা।
২৬ নৱেম্বৰ - ৫ ডিচেম্বৰ, ২০১৬ অনুসন্ধিৎসু পৰ্যটনপ্ৰেমীৰ মুখত পৰৱৰ্তী সময়ত শুনা পোৱা গ'ল মেচুকা মেচুকা মেচুকা (আচলতে মেন্চুখা : ঔষধীয় পানীৰ নিজৰা)। লিকাবালি চে'ক গে'টেৰে সোমাই বাছাৰ, আল', মেচুকা। আগতে বাট-পথ নাছিল। ডালাই লামাক স্বাগতম জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে পথ নিৰ্মাণ কৰাৰ ফলস্বৰূপে ২০০৩ চনৰ পৰাহে মেচুকাৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপন হৈছিল। তাৰ আগলৈকে এইখন আছিল Forbidden Valley. এতিয়া Heaven on Earth, Magic Menchukha, আৰু কত কি উপনাম, কত কি বিশেষণ ! কোৱা হয় : Heaven is myth, Menchukha is real. কোনোবাই এনেদৰেও কয় : Honestly, I have seen very few places in my life that is more beautiful than Menchukha. ময়ো দেখিলোঁগৈ মেন্চুখাৰ বিপুল ৰূপ-বৈভৱ। য়াৰ্লুং, last border post পৰ্যন্ত গ'লোঁ। তাৰ আগলৈ ৰাস্তা নাই। আছে no man's land। ওভতনিত আল', পাচিঘাট, ৰুকচিন গে'ট। এই বৰ্ণিল ট্ৰেকিং-কেম্পিং-এডভেঞ্চাৰৰ সহযাত্ৰীবৃন্দ আছিল অৰূপ কলিতা, প্ৰদীপ কুমাৰ সিং, জয়ন্ত শৰ্মা, ৰাজীৱ ভট্টাচাৰ্য, দীপক কুমাৰ দাস আৰু শিৱ সিং কাটাউচ।
২৮ মে', ২০১৭
শান্তিপুৰ চে'ক গে'টেৰে ৰ'য়িং। দলত আছিল নাজমা বেগম, শ্বাহনাজ চুলতানা, ছাজিদ আলম, মাইছা আৰু ফাৰহান। সেইটো যাত্ৰাতে আগদিনা পত্নী নাজমাৰ সৈতে খোজ কাঢ়ি পাৰ হৈছিলোঁ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ অন্যতম প্ৰধান উপনৈ লোহিত নদীৰ ওপৰত ২৬ মে' তাৰিখে মুকলি কৰা, অসম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশক সংযুক্ত কৰা, ভাৰতৰ আটাইতকৈ দীঘল নদী দলং ডক্টৰ ভূপেন হাজৰিকা সেতু অৰ্থাৎ ধলা-শদিয়া দলং (দৈৰ্ঘ্য : ৯.১৫ কিলোমিটাৰ)।
২৬ ডিচেম্বৰ ২০১৮
লিকাবালি চে'ক গে'টেৰে মালিনী থান। সংগী আছিল নাজমা বেগম, অমিলতা টায়ে, অমৰ মিলি আৰু সম্ৰাট। সেইটো যাত্ৰাতে পত্নী নাজমাৰ সৈতে খোজ কাঢ়ি পাৰ হৈছিলোঁ বগীবিল আৰু কাৰেং চাপৰিৰ মাজত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত ২৫ ডিচেম্বৰ তাৰিখে অৰ্থাৎ আগদিনাখন মুকলি কৰা ৪.৯৪ কিল’মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ বগীবিল দলংখন।
৩১ জানুৱাৰী - ৪ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০২০
পদে পদে অনিশ্চয়তাৰে ভৰা solo adventure trip আছিল এইটো। শান্তিপুৰ চেক্ গে'ট, ৰ'য়িং, মায়'ডিয়া, হুনলি, আনিনি। আৰু আগুৱাই ওলালোঁগৈ আশ্বিছ' (ডেম্বিউন, লাষ্ট প'ষ্ট), যিফালেৰে ড্ৰি অৰ্থাৎ ডিবাং নদীৰ আগলিভাগ ভাৰতভূমিত প্ৰৱেশ কৰিছে। সৰগীয় মাতৃ Nanyi Inyitayaৰ আশীৰ্বাদ বিচাৰি গৈ ইদু মিচিমি লোকৰ ঘৰত থাকিলোঁ। ৰে'হ ফেষ্টিভেলৰ মঞ্চত অৰুণাচলৰ মুখ্য মন্ত্ৰীজনে ভাষণত কোৱা শুনিলোঁ : "টাৱাং + মেচুকা = আনিনি। An upcoming offbeat destination." তেতিয়ালৈকে ৰাস্তা আছিল অত্যন্ত বিপদসংকুল। পথ নিৰ্মাণ হৈ উঠাৰ পাছত নকৈ জনপ্ৰিয়তা লভি বহুতৰে favourite tourist hotspot হৈ পৰিছে আনিনি। মানুহৰ সোঁত আজিৰ তাৰিখত সেইফালে বৈছে। (পাছত পোৱা এটা খবৰৰ মতে : Anini in Dibang Valley district has been awarded this year’s prestigious gold award for the ‘Best offbeat mountain destination’ during the acclaimed Outlook Traveller Awards-2024 ceremony.)
১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০২৩
এটা Circular road trip. নাম দিলোঁ ব্ৰহ্মপুত্ৰ পৰিক্ৰমা। শান্তিপুৰ চে'ক গে'টেৰে সোমাই ৰ'য়িং, বমজিৰ, ডাম্বুক, মেব', ৰাণাঘাট, পাচিঘাট, ৰুকচিন গে'ট। একেটা যাত্ৰাতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ মূল তিনিখন উপনদী ক্ৰমে লোহিত, ডিবাং, চিয়াং আৰু মূল নদ ব্ৰহ্মপুত্ৰ পাৰ হোৱাৰ সুযোগ পালোঁ। ৫৪০ কিলোমিটাৰজোৰা এই যাত্ৰাটোত সংগ দিছিল নাচিম আহমেদে। যাত্ৰাকালত অকলে খোজ কাঢ়ি পাৰ হৈছিলোঁ (১) ট্ৰেন্স-অৰুণাচল হাইৱেৰ বমজিৰ আৰু মালে সংযোগী ডিবাং নদীৰ দলং (দৈৰ্ঘ্য : ৬.২০ কিলোমিটাৰ) আৰু (২) ৰাণাঘাটত থকা চিয়াং নদীৰ দলং (দৈৰ্ঘ্য : ৭৬৩.৫০ মিটাৰ)। লক্ষ্যপথৰ অন্য দুখন ক্ৰমে লোহিত (ডক্টৰ ভূপেন হাজৰিকা সেতু অৰ্থাৎ ধলা-শদিয়া দলং) আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ (বগীবিল দলং) ইয়াৰ আগতেই পাৰ হৈছিলোঁ।
১০-১৫ নৱেম্বৰ, ২০২৪
ৰুকচিন চে'ক গে'টেৰে প্ৰৱেশ কৰি পাচিঘাট, জেংগিং, ইংকিয়ং, টুটিং। এটা Designated tourist circuit। ইংকিয়ঙৰ পৰা আগলৈ চিয়াঙৰ পাৰে পাৰে ৰাস্তাৰ শোক লগা দুৰৱস্থা। টুটিঙত আশ্ৰয় ল'লোঁ আদি লোকৰ ঘৰত। তাৰ পৰা আগুৱাই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ প্ৰধান উপনৈ চিয়াঙৰ আগলিভাগ নিজ চকুৰে চোৱাৰ মানসেৰে পালোঁগৈ গেলিং। বিপদসংকুল এই Road tripত ভ্ৰমণ-সংগী আছিল অৰূপ কলিতা। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ Tourist information brochure বা bookletবোৰত আজিও উপেক্ষিত বা নগণ্যভাৱে উল্লিখিত যদিও পথ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হৈ উঠিলে অনাগত দিনত Adventurist মানুহবোৰৰ favourite destination বা অৰুণাচলৰ tourist hotspot হৈ পৰিব টুটিং।
১৭-১৯ জানুৱাৰী, ২০২৫
Eagle Nest Bird Festival। একেলগে দুঠাইত। কামেংবাৰী আৰু থুংৰে ভিলেজত। Bugun Liocichla নামৰ চৰাইবিধক মুখ্য আকৰ্ষণ হিচাপে লৈ ৰূপায়ণ কৰিব লগা বিভিন্ন কাৰ্যসূচীৰ লগতে চতুৰ্দশ ডালাই লামা Kenzamaniৰে তিব্বতৰ পৰা ভাৰতলৈ নামি আহোঁতে চাক্কুৰ পৰা ওক্টুম ভিলেজলৈকে যিছোৱা অৰণ্যপথ অনুসৰণ কৰিছিল সেই Jungle trailটো officially মুকলি কৰা হ'ব। এটা বিৰল সুযোগ আহিল। সংগী বিচাৰিলোঁ। কোনো নোলাল। অকলেই গ'লোঁগৈ। কামেংবাৰী-দৈমৰা ফুটহিলছ, খলা কেম্প, খেলং, বম্পু কেম্প, চাক্কু, গ্ৰিডিং, থুংৰে। ঘূৰি আহোঁতে ৰূপা, চেৰগাঁও, কালাকটাং, বলেম' চে'ক গে'ট। Dalai Lama Heritage Trailৰ প্ৰথমটো ট্ৰেকাৰ দলৰ এজন হোৱাৰ সৌভাগ্য হ'ল, জীৱনৰ বাবে স্মৰণীয় এটা ট্ৰেকিং অভিজ্ঞতা লভিলোঁ।
Sir David Attenboroughৰ দীঘলীয়া বাক্য এটাৰে 'ভাল লগা কথা'খিনি সামৰিছোঁ : "People must feel that the natural world is important and valuable and beautiful and wonderful and an amazement and a pleasure.”
