ভাচান

(গল্প নহয়, সত্য)

'ভাসান'। অসমীয়া প্ৰামাণিক অভিধানকে আদি কৰি মোৰ হাতত থকা অসমীয়া ভাষাৰ ৮খন অভিধানত বিচাৰিলোঁ এই শব্দটো। এখনতো নাপালোঁ। মূলতঃ বাংলা ভাষাৰ প্ৰভাৱ বা প্ৰতিৱেশী সংস্কৃতিৰ সংস্পৰ্শৰ বাবেহে আমাৰ সমাজত মানুহৰ মুখে মুখে পূজাৰ প্ৰতিমা পানীত পেলাই দিয়া বুজাবলৈ 'প্ৰতিমা ভাসান' বা 'ভাসান' শব্দটো বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে বুলি বুজিলোঁ। অসমীয়া ভাষাত পানীঘাটত মূৰ্তি উটুৱাই দিয়া কাৰ্যটোক 'বিসৰ্জন' বুলিহে কোৱা হয়। সেয়া হ'লেও আমি 'ভাসান' শব্দটোকে সৰুৰে পৰাই কথা-বতৰাত সচৰাচৰ শুনি আহিছোঁ আৰু কৈও পাইছোঁ। আমাৰ খাৰ খোৱা জিভাখনে অৱশ্যে 'ভাসান' নকয়, কয় 'ভাচান'। 'ভাচান' শব্দটোও অসমীয়া অভিধানত নাই পোৱা। সি যি কি নহওক, মূল প্ৰসংগটোলৈ আহোঁ।

শাৰদীয় দুৰ্গা পূজাৰ আজি বিজয়া দশমী। মানে 'ভাচান'। আমাৰ সৰু কালটোত ডিফুত ভাচান অনুষ্ঠিত হৈছিল চহৰখনৰ মাজমজিয়াতে থকা ডিষ্ট্ৰিক্ট কাউন্সিল লে'কত। ডিফুৰ পুৰণি বাসিন্দা আৰু পূজা কমিটিবোৰৰ বাবে সেই প্ৰাকৃতিক সৰোবৰটো আছিল এক কেন্দ্ৰীয় আকৰ্ষণৰ ঠাই। সময়ৰ গতিত জলভিত্তিক উদ্যানলৈ ৰূপান্তৰ ঘটি পূৰ্বৰ নামটোও এতিয়া হেৰাই থাকিল। 

নৱনিৰ্মিত ফ্লাই-অ'ভাৰৰ ওপৰৰ পৰা নিৰ্মীয়মান কেঞ্চাৰ হাস্পতালৰ ফালে দৃষ্টি নিক্ষেপ কৰিলে মাজত দেখা পোৱা জলৰাশিকে তাহানিখন বোলা হৈছিল ডিষ্ট্ৰিক্ট কাউন্সিল লে'ক। ডিফুৰ ভিতৰতে লেখত ল'বলগীয়া জলাশয় আছিল সেইটো। ডাঙৰ ডাঙৰ মাছ আছিল তাত। হুইল বৰশীৰে মাছ ধৰা চাবলৈ ঢাপলি মেলিছিলোঁ আমি।

দশমীৰ বিয়লিটোত লে'কৰ পাৰকেইটা অতি ব্যস্ততাপূৰ্ণ আৰু উৎসৱমুখৰ হৈ পৰিছিল। মণ্ডপে মণ্ডপে বিসৰ্জন পূজা, সেন্দূৰ খেলা, মিষ্টিমুখ আৰু বৰণ; শংখ, ডবা, কাঁহ, উৰুলি, জয়ধ্বনিৰে দেৱীমাক বিদায় দিয়াৰ পাছত শৰ্মা শ্ব' মিল, পুলিচ ৰিজাৰ্ভ, বাৰোৱাৰী, শীতলাবাড়ী, দেৱান বস্তি, বিৰলা ফেক্টৰী ইত্যাদি পূজাথলীসমূহৰ পৰা প্ৰতিমা কঢ়িয়াই অনা ট্ৰাকবোৰে সমদল যাত্ৰা কৰি আহি শাৰী পাতিছিলহি। মুখৰিত হৈ উঠিছিল চহৰখনৰ বাট-পথ। পূজা পৰিচালনা সমিতিসমূহৰ দায়িত্ববাহী বিষয়ববীয়া-উদ্যোক্তা, কৌতূহলী পুৰুষ-মহিলা দৰ্শক-জনতা, আৰক্ষী বাহিনীৰ দলদোপ-হেন্দোলদোপ। 

আবেলি খৰখেদাকৈ গৈ বিশাল জনসমাগমৰ ভিৰ ফালি লে'কৰ পাৰৰ সুবিধাজনক ঠাইত আমিও সবান্ধৱে অৱস্থান লৈছিলোঁ 'ভাচান' চাবলৈ। আনহাতে দুৰ্গা প্ৰতিমা নিয়াখনত নহ'লেও তাৰ পাছে পাছে লক্ষ্মী, সৰস্বতী, কাৰ্তিক, গণেশৰ মূৰ্তি তুলি অনা বাহন এখনত উঠি 'দুৰ্গা মাই কী জয়' ধ্বনি দি শোভাযাত্ৰাৰ সৈতে যাব পৰাটো আমাৰ নিচিনা 'পোৱালি'ৰ কাৰণে আছিল বিৰাট বাহাদুৰিৰ কাম। দেৱীৰ কৃপাধন্য কোনো কোনোৰ ক্ষেত্ৰত সেইটো ঘটিছিল।

বিসৰ্জনস্থলীৰ পৰা ঘূৰি আহোঁতে আন্ধাৰ নামিছিল। পিতৃ-মাতৃ-অভিভাৱকে নজনাকৈ বা ঘৰত কাকো নোকোৱাকৈ 'ভাচান'লৈ যোৱা বা ট্ৰাকৰ পাছফালে বিপজ্জনকভাৱে উঠি যোৱাৰ কাৰণে কোনো কোনোৱে উভতি আহি পায়ে ঘৰত গালি-গালাজ, আনকি বেত্ৰাঘাতো সহিব লগা হৈছিল। পিছদিনাখন আমি ল'ৰামখাই স্কুল ফিল্ডত খেলিবলৈ জুম বান্ধোতে তিতা-মিঠা আটাইবোৰ খবৰ পোহৰলৈ আহিছিল।

- - - - -

অৰূপ কুমাৰ শৰ্মা :

হয় দাদা, অতীত সদায়ে মধুৰ.... আপোনাৰ প্ৰবন্ধটো পঢ়ি মইও নষ্টালজিক হৈ পৰিছোঁ। সৰুতে ডিফুৰ শীতলাবাৰীত থকা সময়ত বিজয়া দশমীৰ দিনা স্থানীয় মন্দিৰত বিধিগত ৰীতি সমূহ শেষ কৰাৰ পাছত জ্যেষ্ঠ সকলক ভৰি চুই সেৱা জনোৱা আৰু জ্যোষ্ঠ সকলেও কনিষ্ঠ সকলক আশীৰ্বাদ দিয়া পৰ্ব আৰু মুখ মিঠা কৰা পৰ্ব (এজনে আনজনক মিঠাই খুৱাই দিয়া)শেষ কৰাৰ পাছত, ঘৰলৈ আহি মৎস্য স্পৰ্শ আৰু তাৰ পাছত দেৱী মাৰ বিসৰ্জন স্থলীলৈ গমন। দেউতাই লৈ গৈছিল, লগত ভাৰা ঘৰৰ হাজৰিকা খুৰা, হালৈ খুৰা আদি বহুজন। আজিও মনত আছে ডিষ্ট্ৰিক্ট কাউন্সিল লেক গৈ পোৱাৰ পাছত দেখো লোকে লোকাৰণ্য... তেতিয়া মই সেই ভিৰ ফালি আগুৱাই গৈছিলোঁ, হয়তো মোৰ কৌতুহলী শিশু মনে চাব বিচাৰিছিল দেৱী মাৰ বিসৰ্জনৰ প্ৰত্যক্ষ দৃশ্যপট.... প্ৰতিটো বিসৰ্জন ত বাজি উঠিছিল শংখ, ঘণ্টা, দবা নে ঢোলৰ শব্দ আৰু অজস্ৰ জনৰ কোৰ্হালেৰে মুখৰিত লেকৰ দুটি পাৰ.... দুৰ্গা মাই কি..... জয়..... সকলোৰে সৈতে চিঞৰিচিলো মইও দুৰ্গা মাই কি ....... জয়..... মন কৰিছিলোঁ বহু মহিলাই আঁচলেৰে মুখ ঢাকি উচুপি উঠিছিল... যেন বিয়া ঘৰৰ কইনা বিদায় বেলা....বঙালী মহিলা সকলে একেশ্বৰে উৰুলীৰে মুখৰিত কৰি তুলিছিল শৰতৰ সন্ধিয়াৰ আকাশ আৰু লেকৰ দুয়ো পাৰ.......... সঁচাকৈয়ে অতীত সদায়ে মধুৰ...

Pallabi Saikia : Lower fale bhasan ba bhasani koi aru upper fale utoni koi aru middle fale doxomi ba bixorjon buli kou ami.

কীৰ্তি প্ৰসাদ বৰ্মন : 'ভাসান' শব্দটো এইফালেও বহুলভাবে প্ৰচলিত। অৱশ্যে এইফালে বিজয়া দশমীত  দেৱী দূৰ্গাৰ এই বিসৰ্জন পৰ্বটোক 'ভাসানী' বুলিহে কয় (স্ত্ৰী লিংগ কাৰণে নেকি?)। বাংলা ভাষাত কোনো এটা বস্তু পানীত উটুৱাই দিয়া কাৰ্যটোক ভাসিয়ে দেওৱা' বুলি কয় (আমায় ভাসাইলি ৰে, আমায় ডুবাইলি ৰে)। সম্ভৱতঃ এই শব্দটো চুবুৰীয়া ৰাজ্যৰ পৰাই অহা এটি কথিত শব্দ। 

বাটৰে শেষতে ...

(পাহৰিব নোৱাৰা এটা দীঘলীয়া যাত্ৰাৰ অংশবিশেষ। 'বাটৰুৱাৰ ডায়েৰী'ৰ পৰা।)

"নাজানো দেই তুমি মোক ক'লৈ নি আছা!" হঠাতে এনেকৈ কৈ উঠিল অৰূপদাই। বাক্যটোৱে পোনে পোনে মোৰ কৰ্ণপটহত খুন্দিয়ালেহি। তাৎক্ষণিক কোনো প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ নকৰি, একো মন্তব্য নিদি, নিৰ্বিকাৰচিত্তে ৰ'লোঁ মই। আইনাৰ মাজেৰে দূৰ-দূৰণিলৈ, সুনীল আকাশখনলৈ, যেনি-তেনি ভাহি থকা শুকুলা ডাৱৰবোৰলৈ চাই চাই গৈ আছোঁ। কিছু পৰৰ পাছত গাটো সামান্য লৰচৰ কৰি বহাৰ ধৰণটো সলালোঁ। 

ছিয়াং বৈ আছে কাষে কাষে, আমাতকৈ ভালেমান ফুট তলত। পানীৰ উপৰিভাগ ঈষৎ সেউজীয়া। চৌপাশে কেৱল আৰু কেৱল ৰাশি ৰাশি পৰ্বতমালা। কেঁকুৰিৰ পাছত কেঁকুৰি। এই ওখ, এই চাপৰ; এই তল, এই ওপৰ। অতিক্ৰম কৰিবলগীয়া খলাবমা গতিপথটোৱে ক'ৰবাত ক'ৰবাত অৰণ্যৰ মাজেদি ভুমুকিয়াই নিজৰ অস্তিত্বযে সুদূৰপ্ৰসাৰী, তাকে জাহিৰ কৰি আছে। 

সোঁৱে-বাঁৱে, আগে-পাছে; নয়নাভিৰাম, দুৰ্লভ দৃশ্য কিছুমান। তাকে চাবলৈ, প্ৰকৃতিৰ একেবাৰে কেঁচা আৰু নিভৃত ৰূপ প্ৰাণ ভৰি উপভোগ কৰিবলৈ মাজে-মধ্যে, মন গ'লেই আৰু সুবিধাজনক জেগা পালেই আমি ৰৈ ৰৈ আহিছোঁ। সৰুপানী চুইছোঁ। চলুৱে চলুৱে জলপ্ৰপাতৰ পানী পি খাইছোঁ। লগত লৈ অহা ফল-মূল চোবাইছোঁ। পুনৰ অগ্ৰসৰ হৈছোঁ। জানো যে এই বাটটোৰ শেষতেই আছে আমাৰ গন্তব্য, টুটিং-গেলিং-বিশ্বিং। কেইবা বছৰ ধৰি শব্দকেইটা জপ কৰি অহা হৈছিল। গতিকে অন্তিম প্ৰান্ত আৱিষ্কাৰ নোহোৱালৈকে বাট চাবই লাগিব।

পৰ্বতৰ মাজে মাজে দীঘলীয়া সাপ এডালৰ দৰে পৰি আছে ঠেক, নিৰ্জন ৰাস্তাটো। আমাৰ আগতো কোনো বাহন নাই, পাছতো নাই। ড্ৰাইভিং চিটত অৰূপদা। সতৰ্কতা, সজাগতা আৰু দায়বদ্ধতাৰে নিজৰ Off-roading skill সুন্দৰভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰি গৈ আছে যদিও ৰাস্তাৰ দুৰৱস্থাক কেন্দ্ৰ কৰি কোনোবা মুহূৰ্তত অতিষ্ঠ হৈ নপৰাও নহয়। কাষৰ আসনত মই। দুয়ো দুয়োৰে সংগী, দুয়ো দুয়োৰে সাহস। আনহাতে 'ডিজায়াৰ'খন আমাৰ ভৰসা। ওপৰৱালাৰ মেহেৰবানিত গাড়ীয়ে যেনিবা এতিয়ালৈকে একো অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰা নাই। মানুহৰ মনহে বুজিব নোৱাৰি। অৰূপদাৰ মনোজগতত কি খেলাই আছে মই নাজানো। মোৰ ভাবনাত কিহৰ বুৰবুৰণি, তেওঁ নাজানে। "গাড়ী আপোনাৰ; ড্ৰাইভাৰো আপুনিয়েই। তেল মোৰ; পথ-নিৰ্দেশনা মোৰ।" অলিখিত চুক্তিটো আছিল এনে ধৰণৰ।

সুদীৰ্ঘ বাট। শ্বাসৰোধী নৈসৰ্গ। দুৰ্গমতা আৰু নিৰ্জনতা উভয়ে ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাই আহিছে যদিও মই মোৰ মানসিক শক্তি আৰু প্ৰবৃত্তি দুয়োটাকে সুদৃঢ় আৰু সুস্থিৰ ৰাখি আহিছোঁ। যি কোনো প্ৰকাৰে মুঠতে আজি আমি আপাৰ ছিয়াং জিলাৰ ব'ৰ্ডাৰ টাউন টুটিং পৌচিবই লাগিব। Ladung hanging bridgeৰে খোজ কাঢ়ি ছিয়াঙৰ বিশাল জলধাৰা পাৰ হ'বই লাগিব। ঐতিহাসিক Tuting monastery চাবই লাগিব। তাৰ পৰা ৩০ কিলোমিটাৰ আগলৈ অৱস্থিত 'First village of India' গেলিঙলৈকো যাবই লাগিব। বিশ্বিঙৰ ৩০০ ফুট উচ্চতাৰ Sibe-Re Waterfallsটো দৰ্শন কৰিবই লাগিব। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্তৰে প্ৰৱাহিত চীনৰ য়াৰলুং চাংপো অৰ্থাৎ ভাৰতৰ/অৰুণাচলৰ ছিয়াং অৰ্থাৎ অসমৰ জীৱনৰেখা, অসমৰ সভ্যতা-সংস্কৃতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ আগলিভাগ নিজ চকুৰে প্ৰত্যক্ষ কৰিবই লাগিব। তেতিয়াহে আত্মাটোৱে সন্তুষ্টি লভিব। মহাবাহুৰ তিনি মুখ্য উপনৈৰ ভিতৰত লোহিত আৰু ডিবাঙৰ আগলি ইতিমধ্যে স্বচক্ষে চোৱা হ'ল। এইবাৰ লক্ষ্য বান্ধিছোঁ ছিয়াং। যেন-তেন-প্ৰকাৰেণ পূৰণ কৰিবই লাগিব হৃদয়ৰ এই অদমনীয় অভিলাষ। নহ'লে জীৱন হ'ব বৃথা।

বিগত দুটা দিনত, ডিফুৰ পৰা পাছিঘাট, ইংকিয়ং পৰ্যন্ত যাত্ৰাটো মোটামুটি ভাল লগা বিধৰে আছিল। পাৰ হৈ অহা প্ৰায় ৬৯২ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত 'ডিজায়াৰ'ও সুকলমেই চলিছিল। আজি (১২/১১/২০২৪) পুৱা ইংকিয়ং এৰাৰ পাছৰে পৰাই বাট-পথৰ অৱস্থা শোচনীয় হৈ পৰিল। আৰম্ভ হৈ গ'ল Off-road adventure।

প্ৰকৃতিৰ সুন্দৰতা আৰু বাট-পথৰ অসুন্দৰতা। সদ্যহতে বিনাবাক্যব্যয়ে স্বীকাৰ কৰি ল'ব লগা সংমিশ্ৰণ এটা। এঢলীয়া কোমল মাটিত গধুৰ বাহনৰ আহ-যাহৰ ফলশ্ৰুতিত এঠাইত চকাৰ লিক্‌ দুটা ক্ৰমাৎ বহি গৈ মাজৰ অংশটো হিচাপতকৈ ওখ ঢিপ একোটাৰ দৰে হৈ আছিল। গাড়ীখন চাপৰ বাবে তলফালে লাগি যোৱাৰ সম্ভাৱনা। ভাবি-গুণি অৰূপদাই দূৰতে ব্ৰে'ক ধৰি ৰ'ল। মই নামি গৈ লঠিয়াই-গুৰিয়াই কোনো ৰকম ঢিপটো ভাঙিলোঁ। পুনৰ আগ বাঢ়িল 'ডিজায়াৰ'। তাৰ আগতে এঠাইত এক্সকেভেটৰে কাম কৰি থকা হেতুকে ভালেমান সময় আবদ্ধ হৈ থাকিব লগা হৈছিল। তাৰো কিছু আগত ৰাস্তাৰ কাষত পৰি থকা শিলগুটি বিচাৰি বিচাৰি বুটলি আনি বৰষুণৰ পানীয়ে খান্দি থোৱা লোৰ পুতি গাড়ীখন পাৰ কৰাইছিলোঁ। এনেকৈয়ে বাটৰ বগৰী জেং গুচাই আহি আছিলোঁ আমি।

আৰু এতিয়া? নাম নজনা এইডোখৰত ৰাস্তাটো অনুমান কৰাতকৈও বেছিহে বেয়াচোন! মাজে মাজেহে ক'ৰবাত সামান্য পৰিমাণে ঠিক-ঠাক। হ'লেও অলপ পাছতে আকৌ সেই। গাঁত, খাল, নলা, বোকা, পানী, শিল, বাটৰ মাজৰ পুখুৰী; কি নাইপোৱা এই বাটছোৱাত? তদুপৰি আছে ফৰ্মেচন কাটিং, ব্লাষ্টিং, ছিটিকি অহা পাথৰৰ বিভীষিকা, পিছল আৰু ওখোৰা-মোখোৰা, Landslide zone, Water crossing আদিৰ সমাহাৰ। মুঠতে এক বিপজ্জনক এলেকাৰ ওপৰেদি চলি গৈ আছে চকা চাৰিটা। চালকজন সামান্য অন্যমনষ্ক বা নাৰ্ভাছ হ'লেই গাড়ীয়ে-মানুহে সমুলঞ্চে জাহ যাবগৈ লাগিব সৌ ছিয়াঙৰ বুকুত। বচাৰ কোনো অৱকাশেই নাথাকিব। মুঠ কথাত অৰূপদাৰ নিয়ন্ত্ৰণ-কুশলতাৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ কৰিছে দুয়োৰে জীৱন।

ৰাস্তাৰ কোনো দেখ-ভাল নাই। এনেকুৱা পৰিস্থিতিত খং নুঠিব? উঠিবই। সেয়েহে হয়তো, অতৰ্কিতে বুলি নকওঁ, অৱধাৰিতভাৱেই বাক্যটো ওলাই আহিছিল অৰূপদাৰ মুখৰ পৰা। ক'লৈ নি আছোঁ মই? আৰু সেইটো কাণত সোমোৱাৰ পাছৰে পৰা মোৰো মগজুত দুশ্চিন্তা কিছুমান ঘনীভূত নোহোৱাকৈ নাথাকিল। পেটে পেটে ভয় হৈছে, হঠাতে গাড়ীখন ৰখাই দিয়ে যদি অৰূপদাই? 'নাযাওঁ, ঘূৰি যাওঁ, বাদ দিয়া তোমাৰ টুটিং' বুলি কৈ যদি নামি দিয়ে গাড়ীৰ পৰা? কি হ'ব বহুপ্ৰত্যাশিত যাত্ৰাটোৰ?

এইটো দৰাচলতে ground clearance বেছি থকা 4x4 গাড়ীৰহে ৰাস্তা। ইফালে আমি লৈ আহিছোঁ Maruti Suzuki Dzire VXi (AS09D8047)! আনহাতে, প্ৰকাশ নাই কৰা যদিও মোৰ মনৰ গোপন ভাবটো আছিল, চক্ৰবেহুত সোমাই পৰিলোঁ যেতিয়া এতিয়া গৈ থকাই উচিত কথা। সন্মুখত যি প্ৰকাৰৰ চেলেঞ্জেই নাহক কিয়, আগুৱাই যাবই লাগিব। পাছ হোঁহকাত নাই মুঠতে। এই যাত্ৰাবোৰেই এনেকুৱা। পদে পদে বিপদ আৰু অনিশ্চয়তা। Pleasure trip বা বিলাসী ভ্ৰমণ বোলা নাযায়। গতিকে, সাহস আৰু ধৈৰ্য অটুট ৰাখি লাহে লাহে আগ বঢ়াই শ্ৰেয়ঃ। কোনো খৰ-খেদা নাই। বাহ্যিক বাধা-বিপত্তিও একো নাই। তদুপৰি গাড়ীত চব বস্তু মজুত আছে। টেণ্ট, শ্লিপিং বেগ, কম্বল, ষ্ট'ভ, চাউল-দাইল, নুডল্‌ছ, বাচন-বৰ্তন ইত্যাদি ইত্যাদি। য'তে ৰাতি ত'তে কাটি হ'ব পৰাকৈ তৈয়াৰ হৈ আহিছোঁ যেতিয়া চিন্তা কিহৰ? চকা ঘূৰি থাকিলেই এসময়ত পাই যামগৈ আমাৰ প্ৰস্তাৱিত ডেষ্টিনেছন।

কষ্টসাধ্য সৰ্পিল-সংকীৰ্ণ যাত্ৰাপথত পুৱাৰে পৰাই বিপদসংকুলতাৰ মাজেদি খুপি খুপি আহি থকাৰ মাজতে হাঁহি উঠি গ'ল যেতিয়া এনেকুৱা জঘন্য ৰাস্তাতে এঠাইত জংঘলৰ মাজত নীৰৱে থিয় হৈ থকা দেখিলোঁ BROৰ এখন সেউজীয়া ফলক। ফলকখনত বগা ৰঙৰ বৰ বৰ হৰফেৰে লিখা আছে : In speed there is freedom but in safety there is wisdom. প্ৰশ্ন উঠিল, speed শব্দটোক লৈ। এইহেন ৰাস্তাত speed দিবলৈ সুযোগ আছেইবা ক'ত? ঘণ্টাত ১০-২০ কিলোমিটাৰ বেগত আহি আছোঁ। টুটিং পাবলৈ কেইঘণ্টা লাগিব একো ক'ব নোৱাৰোঁ। লাগে মাজে মাজে এনে ধৰণৰ কৌতুক দুই-এটা, যাত্ৰীৰ মগজুত চলি থকা দুশ্চিন্তাবোৰ আঁতৰ কৰিবলৈকে।

১১.৩০ বাজিছে। পুৱা ৬.২০ত ইংকিয়ং এৰিছিলোঁ। ময়িঙত পথৰ দাঁতিতে স্থানীয় আদি পৰিয়াল এটাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ভাতৰ হোটেল এখন পালোঁ। এইটো ৰাস্তাত এতিয়ালৈকে দেখা এইখনেই একমাত্ৰ। বিপৰীত দিশৰ পৰা অহা, সামগ্ৰী কঢ়িয়াই অনা মহিন্দ্ৰা বলেৰ' পিক্‌-আপ্‌ এখন কাষতে ৰ'লহি। "ৰাস্তা কেনেকুৱা? টুটিঙলৈ আৰু কিমান সময় লাগিব?" ভাত খাবলৈ বুলি গাড়ীখনৰ পৰা নমা অচিনাকি ড্ৰাইভাৰজনৰ প্ৰতি কৌতূহলী প্ৰশ্নবাণ আৰম্ভ হ'ল। আমাৰ গাড়ীখনলৈ কিছু সময় তভক মাৰি চালে তেওঁ। দুচকুত সীমাহীন বিস্ময়। মুখমণ্ডলত উদ্বিগ্নতা। "য়ে গাড়ী লেকে আয়ে হ' আপলোগ!"  ... ... ...

ভাত-পানী খালোঁ। পুনৰবাৰ চিটবে'ল্ট কচি লৈছোঁ। আসনত বহি অৰূপদাই ষ্ট্ৰিয়েৰিংডাল চুই সোঁহাতখন কপালত লগালে। তাৰ পাছতে ইঞ্জিন ষ্টাৰ্ট দিলে। যিয়ে যি নকওক, যিয়ে যি ভাবি নাথাকক, 'ডিজায়াৰ'ৰ যাত্ৰা অবিৰত থাকিব। জানো যে প্ৰাকৃতিক সম্পদেৰে মেটমৰা হ'লেও বাণিজ্যিকভাৱে উন্নত হৈ নুঠা এই দিশৰ বৰ্তমান পথ-ব্যৱস্থা অতিকৈ বেয়া আৰু সেয়ে যাতায়াত কৰাটো আজিৰ তাৰিখত খুবেই প্ৰত্যাহ্বানজনক। আৰু জানো যে বাটৰ শেষত আমাক স্বাগতম জনাবলৈ বাহু মেলি ৰৈ আছে টুটিং, গেলিং, বিশ্বিং।

"ব'অ'অ'লা।" দীঘলীয়া সুৰত অৰূপদাই এনেকৈ কৈ উঠিল। "হে' আগৰ দূৰ মঞ্জিল ত' ক্যা? ৰাস্তা ভি হে' মুস্কিল ত' ক্যা?" গানৰ কলি অন্তৰত গুণগুণাই আগুৱান হ'লোঁ আমি, আকাংক্ষিত লক্ষ্যলৈ।

------

- - - -

২০২০ চনত খবৰ ওলাইছিল : ৪২,০০০ মেগাৱাট বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ লক্ষ্য লৈ ১,৬০০ কিলোমিটাৰজুৰি য়াৰলুং চাংপো আৰু উপনৈসমূহত চীনে ৪৪টাকৈ নদীবান্ধ সাজিছে। নিৰ্মীয়মান প্ৰকল্প আৰু ভূমিস্খলনৰ বাবে ছিয়াঙত ঘোলা পানী আহিছে।

লংৱা

লংৱা সম্পৰ্কে জানিবলৈ পোৱাৰ অনেক আগতেই অৱগত হৈছিলোঁ অন্য এক অধ্যায়ৰ বিষয়েহে। মোৰ পত্নী নাজমাৰ জনমজেগা হেনো সিফালেই, ফোমছিং নামৰ দাঁতি-কাষৰীয়া গাঁও এখনত! কন্যাক (নগা) অধ্যুষিত, নাগালেণ্ডৰ মন জিলাৰ ভিতৰুৱা, ভাৰত-ম্যানমাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমাৱৰ্তী সেই ঠাইবোৰ।

কথাটোৱে অন্তৰত অহৰহ কৌতূহল আৰু তাগিদাৰ সৃষ্টি কৰি আহিছিল তেতিয়াৰে পৰাই, নিজে এবাৰ যাবলৈ, নিজ চকুৰে ঢাবলৈ। আকৰ্ষণ আৰু অধিক বৃদ্ধি হ'ল, যেতিয়া জানিলোঁ যে বিবাদমুক্ত আন্তঃদেশীয় সীমান্ত হিচাপে চিহ্নিত হোৱাৰ ওপৰঞ্চি মুণ্ড চিকাৰী, অস্ত্ৰ নিৰ্মাতা, আং নিয়ন্ত্ৰিত, দ্বি-নাগৰিকত্ব ইত্যাদি কিছুমান নৃগোষ্ঠীয় বিশেষত্ব তথা বৈশিষ্ট্যৰ লগতে প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰেও লংৱা এলেকা পৰিপূৰ্ণ।

আমিও চোৰ আছিলোঁ

হওঁতে আমিও চোৰেই আছিলোঁ, পিছে গৰু চোৰহে কৰা নহ'ল।

কাহিলি পুৱাতে মুকলি আকাশৰ তলত খোজ কাঢ়ি অহাৰ পাছত কেইটামান ব্যায়াম আৰু তাৰ পাছত ঘৰৰ সন্মুখেৰে যোৱা ৰাস্তাটোৰ দাঁতিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি জামু গছৰ তল, খটখটি, চৌহদৰ ভিতৰভাগকে ধৰি পাছফালৰ নৰ্দমা পৰ্যন্ত এফালৰ পৰা ঝাড়ু মৰাটো দিনটোত সদায় কৰা এটা প্ৰধান আৰু ক'বলৈ গ'লে পুৱাৰ প্ৰথম কাম। নিয়মমাফিক আজিও এই কামতে ধৰিছোঁ। জামুজোপাৰ তলখন সাৰি আছোঁ। তলসৰা জামুবোৰে দ'ম বান্ধিছে। 

সিফালৰ পৰা দুজনী আহি আছে। চিনি পালোঁ, তাৰে এজনী ৰতি। ওচৰ পাই ক'লে : 'ছাৰ, ডিউটি কৰি আছে?' 'অঁ, এইটো মোৰ ৰেগুলাৰ ডিউটি।' বাঢ়নীৰ আগত উফৰি থকা জামুবোৰ দেখি পুনৰ প্ৰশ্ন : 'জামু পকিছে নেকি?' 'অঁ পকিছে, বুটলি খোৱা। নহ'লে এটা কাম কৰা। গছত উঠি যোৱা।' হাঁহি এটা ওঁঠত বিৰিঙাই তাই পকা জামু বুটলিব ধৰিলে। এইবাৰ মই সুধিলোঁ : 'গছত উঠিব জানা নহয়? আগতে উঠিছিলা নিশ্চয়।' ৰতি নেপালী ছোৱালী। সেই ভাবিয়ে এনেকৈ কৈছিলোঁ। হাঁহি মাৰি তাই উত্তৰ দিলে : 'আগতে উঠিছিলোঁ। এতিয়াও পাৰোঁ ছাৰ।' শুনিয়ে মোৰ ভাল লাগি গ'ল। ক'লো : 'বাঃ! এইটো জানি বৰ ভাল লাগিল দেই। চাব্বাচ।' পুনৰ হাঁহি। জামু চোবাই চোবাই ৰতি আৰু লগৰজনী গ'লগৈ। (ৰতিৰ জীয়েকে যোৱাবাৰ মেট্ৰিক পাছ কৰিছে।)

সিহঁত যোৱাৰ ফালে চাই থাকোঁতেই বিপৰীত দিশৰ পৰা ৰংহাংপী আহি পালে। লগত প্ৰকাণ্ড কুকুৰটো। ৰংহাংপীৰ দৃষ্টি গছৰ ওপৰলৈ। জামুবোৰ লমালমে লাগি আছে। 

'কি ইমান চাই থাকিব লাগে? সৰুতে আম-জামু চুৰ কৰি পাইছেনে নাই? গছত উঠিছিলেনে নাই?' তেওঁ হাঁহিলে। মই আমাৰ অতীতৰ বকলা আৰম্ভ কৰি দিলোঁ। আগতে আম, জামু, কল, কঁঠাল, মধুৰি, খেজুৰ, নেমু, অমৰা, কৰ্ফূল, আমাৰ এই কল'নীৰ কাৰ বাৰীত কি আছে, ক'ত কি ফলমূলৰ গছ আছে, কোন সময়ত কি পায়, এই সমস্ত আমাৰ নখ-দৰ্পণত। চোৰ বাহিনী দলে-বলে যাওঁ, গৃহস্থৰ চকুত ধূলি মাৰি গছত উঠোঁ, পেট ভৰাই খাওঁ। গম পালেই খেদে। আমি পলাওঁ। চব চোৰ। মই চোৰ, তুতু চোৰ, বাবাদা চোৰ, ৰাজু চোৰ, দিজু চোৰ, অমল চোৰ। স্কুলৰ পৰা আহি ভাতকেইটামান পেটত ভৰায়ে আৰম্ভ হৈ যায় অভিযান। মোক গছত উঠাই আটাইকেইটাই তলত অৱস্থান কৰি থাকে। হাতত মোনা। অমলৰ ডিউটি গৃহস্থৰ আগফালৰ গে'টৰ ওচৰত। অফিচৰ পৰা আহি পাবৰ হয়। সেয়ে সি আলেঙে-আলেঙে চাই থাকে। দূৰৈত দেখা পালেই ইংগিত দিয়ে। তেতিয়া আমি পাছফালৰ চকোৱাৰ তলেৰে খান্দি লোৱা সিন্ধিৰে ওলাই কেনিবা পলাই পত্ৰং দিওঁ। বয়সত সৰু-ডাঙৰ হ'লেও আমাৰ লগৰীয়ামখাৰ কোননো নাছিল চোৰ? ৰাতুল গগৈ চোৰ, গৌতম শইকীয়া (এতিয়া নাই) চোৰ, জ্যোতিপ্ৰসাদ বৰদলৈ চোৰ, ভাই-দুদুল, অঞ্জন-উৎপল, কোন নাছিল চোৰ? চবেই চোৰ। গৰু চোৰ অৱশ্যে কৰা নহ'ল দেই।

অমৰনাথ যাত্ৰাৰ খণ্ডচিত্ৰ

পৱিত্ৰ অমৰনাথ যাত্ৰাৰ খণ্ডচিত্ৰ

জম্মুৰ Bhagwati Nagar Base Campত তেতিয়া শ্ৰী অমৰনাথ জী যাত্ৰা, ২০২৩ৰ উদ্দেশ্যে সমৱেত হোৱা শতসহস্ৰ ভক্তিপ্ৰাণ তীৰ্থযাত্ৰীৰ গিজ্‌গিজনি। এটা গভীৰ আধ্যাত্মিক পৰিৱেশ। "কৰুঁ বন্দনা মে' অমৰনাথ তেৰী/মুঝে অপ্‌নে চৰণো কা দে দে চাহাৰা"। শ্ৰী শিৱ ভজন, বৰ্ফানী বাবাৰ গুণানুকীৰ্তন, শ্ৰী শিৱ জীৰ আৰতি চলি আছে নিৰ্দিষ্ট মঞ্চত। মাজে মাজে সমস্বৰে একো একোবাৰ জয়ধ্বনি : জয় ভোলে। ভোখেকো ৰুটী, প্যাসেকো পানী, জয় বাবা বৰ্ফানী। হৰ হৰ মহাদেৱ। ইত্যাদি ইত্যাদি।

কিছু পৰ ঘূৰি-পকি আলেখ-লেখ চালোঁ। পৰিস্থিতিটো বুজিবলৈ স্বাভাৱিকতে অলপ সময় লাগি গ'ল। জীৱনত আগতে কেতিয়াও নেদেখা পৰিৱেশ, কেতিয়াও নেদেখা দৃশ্যপট। 

যাত্ৰী নিৱাসৰ ভিতৰে-বাহিৰে কেৱল ভক্ত আৰু ভক্ত। ১৩ বছৰৰ পৰা ৭০ বছৰ বয়সৰ পুৰুষ-মহিলা, যুৱক-যুৱতী। বিভিন্ন ৰাজ্যৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা আগমন ঘটিছে বিভিন্নজনৰ। প্ৰত্যেকৰে মুখমণ্ডলত নিৰ্মল হাঁহি-আনন্দৰ বহিঃপ্ৰকাশ। কাকো চিনি-জানি নাপাওঁ যদিও আপোনত্বৰ ভাব এটা বিৰাজ কৰি থকা যেন মোৰ বোধ হ'ল।

চোতালৰে এঠাইত মুকলি আকাশৰ তলত কোনো ৰকম জেগা অকণমান বিচাৰি পাই নিজৰ বিছনা চাদৰখন পাৰিবলৈ যো-জা কৰিছোঁ। ভৱনৰ অন্তৰ্ভাগত ক'তোৱে সোমাব নোৱাৰিলোঁ। ইমানেই ভীৰ! 

"যদি তোৰ ডাক শুনে কেও না আসে তবে একলা চলো ৰে'।" অকলেই আহিছোঁ ময়ো। লগ বুলিবলৈ দ্বিতীয়জন নাই। ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিপজ্জনক আৰু কষ্টকৰ ট্ৰেকিঙেৰে কৰা তীৰ্থযাত্ৰা এইটো য'ত বতৰৰ অনিশ্চয়তা, বতাহ, বৰষুণ, বৰফৰ গ্লেচিয়াৰ, উচ্চতাজনিত অক্সিজেনৰ সমস্যা, সংকীর্ণ আৰু পিছল উঠা-নমা বাট আদি নিত্যসহচৰ। চৰকাৰীভাৱে কঠোৰ স্বাস্হ্য পৰীক্ষাৰ প্ৰমাণ (Health/Medical Certificate) আৰু পঞ্জীয়ন এই যাত্ৰাৰ বাবে বাধ্যতামূলক।

ইয়াত এই মুহূৰ্তত মোৰ কাষতে অৱস্থান লৈছে পিতা-পুত্ৰ এহালে। ইন্দোৰৰ পৰা আহিছে। পেহেলগামলৈ বাছৰ টিকট কাটিবৰ কাৰণে JKSRTC Travel Centreৰ খিৰিকীত শাৰী পাতি থাকোঁতেই দুই-এষাৰ কথাৰ আদান-প্ৰদান হৈছিল। ইহঁতৰো একেই দশা। বোন্দা পৰ দিও টিকট নাপালে। ময়ো নাপালোঁ। কি হ'ব এতিয়া? ইফালে Yatra Permit অনুসৰি ৯ জুলাই, ২০২৩ তাৰিখ দেওবাৰে চন্দনৱাড়ী চে'ক গে'টত মোৰ reporting আছে। আজি হ'ল ৭।

আলোচনা চলি আছে। ল'ৰাজনে এটা বুদ্ধি পাঙিলে। টালি-টোপোলাসহিত দেউতাকক মোৰ হাতত চমজাই থৈ সি বাছ ষ্টেণ্ড ওলালগৈ। খবৰ আনিলে যে আগতীয়াকৈ অৰ্থাৎ নিশা ২ বজাতে গৈ পেহেলগামলৈ যাবলগীয়া বাছৰ কেবিনত বহি থাকিব লাগিব। তেতিয়া যাত্ৰাটো সম্ভৱ হ'ব পাৰে। ড্ৰাইভাৰৰ লগত সি কথা পাতি আহিছে। আশাৰ ৰেঙণি এটা দেখা পালোঁ ময়ো। ইয়াৰ পাছত আৰু ইহঁতহালৰ লগ এৰাৰ প্ৰশ্নই নুঠে। মোৰ ৰাক্‌ছেক্‌টো সিহঁতৰ জিম্মাত থৈ চিধাই গাটো ধুলোঁগৈ। তাৰ পাছত বে'ছ কেম্পৰ ভিতৰতে থকা 'বিশাল ভাণ্ডাৰা'ত নিশাৰ সাজ খালোঁ। তাৰ পাছত অকাই-পকাই ইফাল-সিফালৰ ৰেহৰূপ চাই যথাস্থান ওলালোঁহি। সিদ্ধান্ত ল'লোঁ যে এতিয়া শুই থাকোঁ। সোনকালে উঠি তিনিও ৰাওনা হ'ম বাছত চিট ল'বলৈ। অন্যথা এটা দিন এনেয়ে ইয়াত শুই-বহি পাৰ কৰিব লাগিব।

তেনেকুৱাতে মাইকযোগে ঘোষণা এটা ভাহি আহিল : প্ৰতিকূল বতৰৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত কাইলৈ হ'বলগীয়া অমৰনাথ যাত্ৰা বাতিল কৰা হৈছে।

হতভম্ব হোৱাৰ ক্ষণ প্ৰতিজন যাত্ৰীৰ লগতে আমাৰো। কি চিন্তিলোঁ, কি হ'ল! ওপৰত প্ৰচণ্ড তুষাৰপাত, বৰষুণ, ৰামবানত বানপানী হৈছে, গাড়ী নাযাব। খবৰবিলাক কাণলৈ অহাৰ পাছত নিজকে নিজে বুজনি দিয়াৰ গত্যন্তৰ নাথাকিল। সঁচাকৈ, মুম্বাইৰ ফেশ্বন আৰু কাশ্মীৰৰ বতৰ, কেতিয়া সলনি হয় কোনেও নাজানে।

ক্ষন্তেক পাছতে আকৌ এটা ঘোষণা : জম্মুত বতৰ বেয়া হৈ আহিছে। নিশা বৰষুণ পৰিব। গতিকে যিসকল শ্ৰদ্ধালু তীৰ্থযাত্ৰী বে'ছ কেম্পৰ মুক্ত প্ৰাংগণত শুই-বহি আছে, সকলোকে ওচৰতে থকা সন্ত শ্ৰী আশীৰামজী আশ্ৰমলৈ যাবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হ'ল। তালৈ যাবৰ বাবে বে'ছ কেম্পৰ পাছফালৰ গে'টখন অলপ পাছতে খুলি দিয়া হ'ব।

ভক্তগণৰ মাজত লৰা-ঢপৰা আৰম্ভ হৈ গ'ল। ময়ো খৰখেদাকৈ ৰাকছেক্‌টো বান্ধিলোঁ, পিঠিত তুলি ল'লোঁ আৰু ২নং প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ বুলি অগ্ৰসৰ হ'লোঁ। তেনেকুৱা হেমগেমতে কেনিবা হেৰাই থাকিল ইন্দোৰৰ সহযাত্ৰী দুজন। বিশাল সমাগমৰ মাজত চক্ৰবেহুত সোমাই পৰিলোঁ মই। জয় ভোলে ধ্বনিৰে আকাশ-বতাহ কঁপাই আন যাত্ৰীসকলক অনুসৰণ কৰি পদব্ৰজে সমদলত গৈ থাকি ৫-৭ মিনিটমানতে উপস্থিত হ'লোঁহি আশ্ৰমখনত। 

টিনপাটৰ সুবিশাল চালি এখন। পকী মজিয়া। ইফালে-সিফালে কাৰ্পেট পৰা আছে। তাতে ভক্তসৱে ৰাতিটোৰ বাবে নিজ নিজ ধৰণে আশ্ৰয় লোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰিছে। সুবিধাজনক বুলি বিবেচনা কৰি ময়ো এফালে ৰ'লোঁহি। লগত থকা পলিথিনৰ শ্বিটখন প্ৰথমে মেলি দিলোঁ। তাৰ ওপৰত বিছনা চাদৰখন। তাতে বহি লৈ চিন্তা কৰি আছোঁ, যাত্ৰা যিহেতু নহয়, গতিকে কাইলৈ কি কৰা উচিত হ'ব? বৈষ্ণু দেৱী এক্সপ্ল'ৰ কৰিব পাৰি। বাৰু, পুৱা দেখা যাব।

মজিয়াত কাপোৰ পাৰি তেতিয়াই শুই পৰিছিলোঁ। পিছৰাতি ৩মান বজাত আহিল বৰষুণ। বৰষুণ মানে বিজুলী-গাজনিৰে প্ৰবল বৃষ্টিপাত। ক'ৰবাত ক'ৰবাত চালিখনত থকা ফুটাৰে পানী পৰিছে। মানুহবোৰৰ মাজত হুৱাদুৱা লাগিছে। ততাতৈয়াকৈ টোপোলা সামৰি ঠাই সলাইছে ভুক্তভোগীয়ে। মোৰ যেনিবা একো সমস্যা নাই হোৱা। মূষলধাৰ বৰষুণজাক একেৰাহে চলি থাকিল। পুৱা পোহৰ পোহৰ হোৱাৰ সময়তহে এৰিলে।

শোৱাপাটী সামৰি প্ৰাতঃকৰ্ম সমাপন কৰাৰ লগতে ঘূৰি-পকি আশ্ৰমখন নিৰীক্ষণ কৰিলোঁ। গো-সেৱাৰ বাবে ইয়াত গোশালা আছে। শিশু আৰু যুৱক-যুৱতীসকলৰ বাবে বাল সংস্কাৰ কেন্দ্ৰ আছে। নিয়মীয়াভাৱে ধ্যান, প্ৰাণায়াম আৰু যোগাভ্যাসৰ কাৰ্যসূচীও অনুষ্ঠিত হয়।

ঘূৰি আহি ভাণ্ডাৰাত চাহ-বিস্কুট খালোঁ। পৰিস্থিতি সম্পৰ্কে সোঁৱে-বাঁৱে বিভিন্নজনৰ মাজত চলি থকা গুণগুণনিবোৰৰো উমান ল'লোঁ। জম্মু-কাশ্মীৰ পুলিচৰ কৰ্তব্যৰত অফিছাৰ এজনক অকলশৰীয়াকৈ পাই ভালেমান সময় আলাপ কৰা হ'ল। গম পালোঁ যে বৰষুণ, লেণ্ডস্লাইডে জম্মু-শ্ৰীনগৰ হাইৱে'টো ভাঙি পেলালে। পৰ্বতত ভীষণ তুষাৰপাত হৈছে। বহুপ্ৰত্যাশিত অমৰনাথ যাত্ৰাটোত হঠাতে আহি পৰা অনাকাংক্ষিত পৰিস্থিতিটোৰ সন্দৰ্ভত তেওঁ মোক কিছু পৰামৰ্শও দিলে। লগে লগে সিদ্ধান্ত লৈ ল'লোঁ যে ইয়াত শুই-বহি কটোৱাতকৈ কাট্‌ৰালৈ যাওঁ, শ্ৰীমাতা বৈষ্ণু দেৱী মন্দিৰ দৰ্শন কৰি আহোঁ, দুৰ্যোগে আনি দিয়া এই সোণালী সুযোগতে। 'বাবা'ৰ ওচৰলৈ যোৱাৰ আগতে 'মাতা'ৰ ওচৰলৈ যোৱাটো নিশ্চয় উত্তম কথাই হ'ব।

ৰাক্‌ছেক্‌ পিঠিত তুলিলোঁ। জোতা-মোজা কেৰীবেগ এটাত ভৰাই এহাতে ল'লোঁ। ওলাই আহিলোঁ আশীৰামজী আশ্ৰমৰ পৰা, অকলে।

'অমৰনাথ'ৰ এডভেঞ্চাৰ কাহিনী

'অমৰনাথ'ৰ এডভেঞ্চাৰ কাহিনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিবই পৰা নাই মই।

আপুনি গম পাই চাগৈ যে বতৰৰ বিধি-পথালিৰ বাবে মই দুবাৰকৈ যাব লগা হ'ল। প্ৰথমবাৰ ৫ জুলাইত গৈছিলোঁ। জম্মুলৈ। ৰে'লত। বৰষুণ, লেণ্ডস্লাইডে সিফালে জম্মু-শ্ৰীনগৰ হাইৱে'টো ভাঙি পেলালে। ইফালে আকৌ পৰ্বতত ভীষণ তুষাৰপাত। বে'ছ কেম্পত থিতাপি ল'লোঁ। পিছে যাত্ৰা বাতিল বুলি নিশা অফিচিয়েলি ঘোষণা কৰি দিলে। কি কৰোঁ! পিছদিনা পুৱাই বাছত উঠি পোনাই দিলোঁ কাট্‌ৰালৈ। শ্ৰীমাতা বৈষ্ণু দেৱী মন্দিৰলৈ খোজ ল'লোঁ। অকলেই। তাৰ পৰা বাছেৰে উভতি নিশা পালোঁহি জম্মু। তাৰ পৰা চিধা ৰে'লত উঠি দিল্লী। ঘৰ পালোঁহি ১০ তাৰিখে। অমৰনাথ যাত্ৰা নহ'ল সেইবাৰ। কিন্তু নহ'ব কিয়? হ'বই লাগিব।

বতৰৰ বতৰা অধ্যয়ন কৰি আগষ্টৰ ২ তাৰিখে বিমানযোগে আকৌ জম্মু ওলালোঁগৈ। পিছদিনা যাত্ৰা আৰম্ভ। গৈ গৈ ৭ তাৰিখে অমৰনাথত উপস্থিত হ'ব পাৰিলোঁ। ১০ আগষ্ট তাৰিখে পালোঁহি ডিফু।

অতি কষ্টকৰ এই পদযাত্ৰা। মুঠতে ৪৮ কিলোমিটাৰ খোজ কাঢ়িলোঁ। ওখ ওখ পৰ্বত বগালোঁ, নামিলোঁ। গ্লেচিয়াৰৰ ওপৰেদি খুপি খুপি গ'লোঁ। জম্মু, নুনৱান (পেহেলগাম), শেষনাগ, পঞ্চতৰণি, বালতাল, পুনৰ জম্মু। এই ৬টা কেম্পত ৰাতিবোৰ পাৰ কৰা হ'ল। জম্মু এণ্ড কাশ্মীৰ পুলিছ, ইণ্ডিয়ান আৰ্মী আৰু চি.আৰ.পি.এফ.ৰ কঠোৰ নিৰাপত্তা আৱেষ্টনীৰ মাজেৰে দীঘলীয়া বাছ যাত্ৰা কৰিলোঁ জম্মুৰ পৰা পেহেলগামলৈ আৰু বালতালৰ পৰা জম্মুলৈ। অভ্যন্তৰীণ কাশ্মীৰ স্বচক্ষে দেখা পালোঁ, যি দৃশ্যাৱলী অমৰনাথলৈ নগ'লে প্ৰত্যক্ষ কৰা কাৰো পক্ষে সম্ভৱ নহয়। বিৰল প্ৰাকৃতিক দৃশ্যপট। অতিশয় মনোমোহা। সমষ্ট যাত্ৰাটোত মই ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰদেশৰ লগতে বিদেশী তীৰ্থযাত্ৰীৰো সাক্ষাৎ পালোঁ। কাশ্মীৰী ভাইসকলৰ লগত মন খুলি কথা পাতিলোঁ। উল্লেখনীয় বিশেষত্ব এটা আছে অমৰনাথ যাত্ৰাৰ। সেয়া হ'ল- তীৰ্থস্থান হিন্দুসকলৰ, সেৱা মুছলমানৰ। বৰ ভাল লগা কথা। খুব ডাঙৰ কথা। আনহাতে সুৰক্ষা বাহিনী (আই.টি.বি.পি., এচ.ডি.আৰ.এফ., আছাম ৰেজিমেণ্ট)ত কৰ্মৰত আৰু কৰ্তব্যৰত অসমীয়া কেইজনমানকো লগ পালোঁ আৰু আলাপ কৰিলোঁ। ভিন ভিন স্থানত ভিন ভিন লংগৰৰ বিনামূলীয়া আহাৰ খালোঁ। পৰ্বতৰ বক্ষত বৰফ থকা হেতুকে ঠাণ্ডাও কিছু আছিল। তথাপি একো অসুবিধাই হোৱা নাছিল মোৰ। ফিটনেছ একদম সঠিক আছিল। কাজেই সুকলমে সমাপ্ত কৰিব পাৰিলোঁ এই একক-অনন্য যাত্ৰা। জয় ভোলে।

আঁহতগুৰি

"এই ব'ৰ্ডখনৰ answer কি বুজি নাপাৱ?"

প্ৰশ্ন শুনি মই উঠি যোৱা Bolero Pick-upখনৰ চালক চাইদুল আলি দস্তুৰমত হতভম্ব। তেৱোঁ অৱশ্যে প্ৰশ্ন এটাই সুধিছিল, সন্মুখতে পোৱা, বুকুত ৰঙা-বগা বেজ পিন্ধা লোকজনক : "যাব পাৰিমনে?" এইবুলি।

পথৰ বাঁওদিশে, তললৈ, তৰ্জনী টোঁৱাই সিজনৰ খঙাল নিৰ্দেশ : "নোৱাৰ।" ... "তললৈ যা। গাড়ী ঘূৰাই আন।"

একে উষ্মাৰে পুনৰ বিস্ফোৰণ মধ্য বয়সীয়া মানুহজনৰ। যেন কোনোবাই ইতিপূৰ্বে লগাই যোৱা কিবা জগৰৰ বহি:প্ৰকাশ! নাজানো কি কথা।

নাতিদূৰত এজন আৰক্ষীৰ লোক। কিবা এটা নিজৰ অনুকুলে হয়েইবা। এই আশাৰে এইবাৰ তেওঁলৈ চাই ৰিং মাৰিলে চালকজনে : "অ' ছাৰ... যাবলৈ দিবনে...?"

নঞৰ্থক ভংগীমাৰে মূৰ লৰালে তেওঁ।  বুজাত অসুবিধা নহ'ল যে নহ'ব।

কালক্ষয় নকৰি চাইদুল আলীয়ে বাঁওফালে এঢলীয়াৰে গাড়ীখন নমাই নিলে।